తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణంపై మహారాష్ట్ర సీఎం సానుకూల స్పందన

• 152 మీటర్ల ఎత్తు ప్రతిపాదనపై కీలక చర్చలు.. అధ్యయనం అనంతరం నిర్ణయం
• తెలంగాణ ప్రతిపాదనకు ఫడ్నవీస్ సానుకూలత – అధికారుల కమిటీ ఏర్పాటుకు ప్రతిపాదన
• ఆదిలాబాద్ గిరిజనుల సాగు, తాగునీటి అవసరాలకు ప్రాధాన్యం.. ముంపు భూములకు పరిహారం చెల్లించేందుకు తెలంగాణ సంసిద్ధత

శ్రీ బల భీమ న్యూస్ /ముంబై, అక్టోబర్ 26 :

తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధికి, ముఖ్యంగా ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా గిరిజనులు, ఆదివాసీల సాగు, తాగునీటి అవసరాలను తీర్చేందుకు కీలకంగా భావిస్తున్న తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణంపై ముందడుగు పడే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని రాష్ట్ర ప్రతినిధి బృందం మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌తో ముంబైలో సమావేశమైంది. ఈ సందర్భంగా తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును ప్రస్తుత ఒప్పందంలోని 148 మీటర్ల నుంచి 152 మీటర్లకు పెంచాలన్న తెలంగాణ ప్రభుత్వ ప్రతిపాదనపై సుదీర్ఘంగా చర్చించారు. మహారాష్ట్రకు, ఆ రాష్ట్ర ప్రజలకు ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం ఉండదని నిర్ధారణ అయితే 148 మీటర్ల ఎత్తుకు సంబంధించిన ఒప్పందాన్ని పునఃపరిశీలించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ సానుకూలంగా స్పందించారు. అయితే, తుది నిర్ణయానికి ముందు సాంకేతిక, పర్యావరణ, నీటి లభ్యత, ముంపు ప్రభావం తదితర అంశాలపై సమగ్ర అధ్యయనం అవసరమని స్పష్టం చేశారు.

ముంబైలోని సహ్యాద్రి స్టేట్ గెస్ట్ హౌస్‌లో జరిగిన ఈ కీలక సమావేశంలో తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, ఇరు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శులు, నీటిపారుదల శాఖ ఉన్నతాధికారులు పాల్గొన్నారు. ప్రాణహిత నదిపై తెలంగాణ–మహారాష్ట్ర సరిహద్దుల్లో ప్రతిపాదించిన తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణం, బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపు వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, నీటిని గ్రావిటీ ద్వారా తరలించే అవకాశాలు, మహారాష్ట్రలో ముంపునకు గురయ్యే ప్రాంతాలు, రైతులకు పరిహారం చెల్లింపు వంటి అంశాలపై ఇరు రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు చర్చించారు.

దశాబ్దాలుగా సాగునీటి కోసం ఎదురుచూస్తున్న ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా ప్రజల ఆకాంక్షలను నెరవేర్చేందుకు తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టు ఎంతో కీలకమని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ సమావేశంలో వివరించింది. అదే సమయంలో మహారాష్ట్ర ప్రయోజనాలకు ఎలాంటి విఘాతం కలగకుండా, రెండు రాష్ట్రాల మధ్య స్నేహపూర్వక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేస్తూ ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లాలన్న అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తం చేసింది.

ఐదు దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్న ప్రయత్నాలు

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణానికి సంబంధించిన ప్రయత్నాలు దాదాపు ఐదు దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతున్నాయని తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి సమావేశంలో వివరించారు. ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా భౌగోళికంగా విస్తారమైన అటవీ ప్రాంతాలతో కూడుకున్నదని, సహజ వనరులు, సాంస్కృతిక వారసత్వం ఉన్నప్పటికీ అభివృద్ధి పరంగా అనేక ప్రాంతాలు వెనుకబడి ఉన్నాయని పేర్కొన్నారు.

ప్రత్యేకించి గిరిజనులు, ఆదివాసీలు సాగునీరు, తాగునీరు, ఉపాధి అవకాశాలు, మౌలిక సదుపాయాల కొరతతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని వివరించారు. నీటి వనరులు అందుబాటులో లేకపోవడం వల్ల వ్యవసాయం ఆశించిన స్థాయిలో అభివృద్ధి చెందలేదని, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాలకు జీవనోపాధి అవకాశాలు పరిమితంగా ఉన్నాయని తెలిపారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణం పూర్తయితే ప్రాంతీయ అభివృద్ధికి కొత్త అవకాశాలు ఏర్పడతాయని తెలంగాణ బృందం అభిప్రాయపడింది.

1975 అక్టోబర్ 6న అప్పటి ముఖ్యమంత్రి జలగం వెంగళరావు, మహారాష్ట్రకు చెందిన ఎస్.బి. చవాన్ మధ్య కుదిరిన ఒప్పందం నుంచి ప్రాణహిత నదీ జలాల వినియోగం, సాగునీటి ప్రాజెక్టుల అంశంపై వివిధ దశల్లో చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని మంత్రి గుర్తుచేశారు. అనేక ప్రతిపాదనలు, సాంకేతిక చర్చలు జరిగినప్పటికీ ఆశించిన స్థాయిలో ప్రాజెక్టు పురోగతి సాధించలేకపోయామని వివరించారు.

ప్రాంతీయ అవసరాలు, అందుబాటులో ఉన్న నీటి వనరులు, నిర్మాణ వ్యయం, నీటి తరలింపు విధానం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని ప్రాజెక్టుకు ఆచరణ సాధ్యమైన పరిష్కారం కనుగొనాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు. ఈ నేపథ్యంలోనే బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచాలన్న ప్రతిపాదనను తెలంగాణ ప్రభుత్వం మహారాష్ట్ర ముందుంచింది.

148 మీటర్ల ఎత్తుతో అవసరాలు పూర్తిస్థాయిలో తీరవు

2016లో తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును 148 మీటర్లుగా నిర్ణయిస్తూ ఒప్పందం కుదిరిన విషయాన్ని మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి ప్రస్తావించారు. అయితే, ప్రస్తుత ప్రతిపాదిత ఎత్తుతో ప్రాజెక్టును నిర్మిస్తే తెలంగాణలోని సంబంధిత ప్రాంతాల తాగునీరు, సాగునీటి అవసరాలను ఆశించిన స్థాయిలో తీర్చడం కష్టమవుతుందని వివరించారు.

బ్యారేజీ ఎత్తు ప్రాజెక్టు సామర్థ్యంపై మాత్రమే కాకుండా, నీటిని ఏ విధంగా తరలించాలి, ఎంత మేరకు నీటి ప్రవాహాన్ని వినియోగించుకోవచ్చు, పంపింగ్ అవసరాలు ఎంతవరకు ఉంటాయి వంటి అంశాలపైనా ప్రభావం చూపుతుందని తెలిపారు. ముఖ్యంగా నీటిని గ్రావిటీ ద్వారా తరలించే అవకాశం ఉంటే విద్యుత్ వినియోగాన్ని తగ్గించడంతో పాటు దీర్ఘకాలంలో ప్రాజెక్టు నిర్వహణ వ్యయాన్ని నియంత్రించవచ్చని వివరించారు.

ప్రస్తుతం విద్యుత్ అవసరాలు, ఇంధన వ్యయం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, వాతావరణ మార్పుల ప్రభావం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు. భారీ నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుల నిర్వహణలో విద్యుత్ ఖర్చులు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని, సాధ్యమైనంత వరకు సహజ గురుత్వాకర్షణ శక్తి ఆధారంగా నీటిని తరలించే విధానానికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని తెలిపారు.

ఈ అంశాలన్నింటినీ పరిశీలించినప్పుడు తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీని 152 మీటర్ల ఎత్తుతో నిర్మించడం ప్రయోజనకరమైన ప్రత్యామ్నాయంగా ఉంటుందని తెలంగాణ ప్రభుత్వం భావిస్తోందని వెల్లడించారు. బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపు వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, సాంకేతిక అంశాలు, నిర్వహణ వ్యయం, ఆర్థికపరమైన అంశాలను పవర్ పాయింట్ ప్రజెంటేషన్ ద్వారా మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి, అధికారులకు వివరించారు.

అయితే, 152 మీటర్ల ఎత్తు ప్రతిపాదనకు తుది ఆమోదం లభించిందని భావించరాదని, దీనిపై ఇరు రాష్ట్రాల అధికారులు సమగ్రంగా అధ్యయనం చేసి వాస్తవ పరిస్థితులను నిర్ధారించిన అనంతరం తదుపరి నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని సమావేశంలో స్పష్టమైంది.

ముంపు భూములకు పరిహారం చెల్లిస్తాం

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణం వల్ల మహారాష్ట్ర పరిధిలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయ భూములు ముంపునకు గురయ్యే అవకాశాలపై కూడా సమావేశంలో చర్చ జరిగింది. ప్రాజెక్టు నిర్మాణంతో మహారాష్ట్ర రైతులకు నష్టం కలగకుండా చూడాల్సిన అవసరాన్ని ఇరు రాష్ట్రాల ప్రతినిధులు గుర్తించారు.

మహారాష్ట్రలో ముంపునకు గురయ్యే వ్యవసాయ భూములకు పరిహారం చెల్లించేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి స్పష్టం చేశారు. మహారాష్ట్రలో అమల్లో ఉన్న భూసేకరణ నిబంధనలు, పరిహార విధానం ప్రకారం ప్రభావిత రైతులకు న్యాయమైన పరిహారం అందించేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని తెలిపారు.

అయితే, ముంపునకు గురయ్యే భూముల ఖచ్చితమైన విస్తీర్ణం, ప్రభావిత గ్రామాలు, రైతుల సంఖ్య, ఆర్థిక నష్టం వంటి అంశాలపై సమగ్ర సర్వే నిర్వహించాల్సి ఉంటుంది. ఈ వివరాల ఆధారంగానే పరిహారానికి సంబంధించిన తదుపరి చర్యలు చేపట్టాల్సి ఉంటుంది.

తెలంగాణ అవసరాలను తీర్చే ప్రాజెక్టు నిర్మాణంతో మహారాష్ట్ర ప్రజలకు అన్యాయం జరగకూడదన్న ఉద్దేశంతోనే పరిహారం చెల్లింపు అంశాన్ని ముందుగానే స్పష్టం చేసినట్లు రాష్ట్ర బృందం వివరించింది. రెండు రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలను సమన్వయం చేసుకుంటూ సమస్యలను పరిష్కరించుకోవచ్చని అభిప్రాయపడింది.

కొమురం భీమ్ పోరాట స్ఫూర్తిని గుర్తుచేసిన సీఎం రేవంత్ రెడ్డి

సమావేశంలో ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాల మధ్య ఉన్న చారిత్రక, సాంస్కృతిక సంబంధాలను గుర్తుచేశారు. పూర్వ హైదరాబాద్ సంస్థానంతో సరిహద్దు ప్రాంతాలకు ఉన్న అనుబంధాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, రెండు రాష్ట్రాల ప్రజల మధ్య తరతరాలుగా స్నేహపూర్వక సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయని తెలిపారు.

ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా విస్తారమైన అటవీ ప్రాంతాలతో కూడుకున్నదని, అక్కడి గిరిజనులు, ఆదివాసీలు అనేక సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నారని మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దృష్టికి తీసుకెళ్లారు. ప్రకృతి వనరులు, సాంస్కృతిక సంపద ఉన్నప్పటికీ తగిన అభివృద్ధి అవకాశాలు అందక అనేక కుటుంబాలు ఆర్థిక ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నాయని వివరించారు.

గిరిజన హక్కుల కోసం పోరాడిన కొమురం భీమ్ స్ఫూర్తిని సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ప్రస్తావించారు. జల్, జంగిల్, జమీన్ నినాదంతో కొమురం భీమ్ సాగించిన పోరాటాన్ని గుర్తుచేస్తూ, ఆదివాసీ సమాజానికి నీరు, భూమి, జీవనోపాధి ఎంత ముఖ్యమో వివరించారు.

ఆదిలాబాద్ ప్రాంత ప్రజలు దశాబ్దాలుగా సాగునీరు, తాగునీటి సదుపాయాల కోసం ఎదురుచూస్తున్నారని, వారి చిరకాల ఆకాంక్షలను నెరవేర్చేందుకు ప్రభుత్వాలు సమన్వయంతో పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు. అభివృద్ధి అవకాశాలు అందని వర్గాలకు మౌలిక సదుపాయాలు కల్పించడం ప్రభుత్వాల బాధ్యత అని తెలిపారు.

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణం ద్వారా వ్యవసాయానికి నీరు అందడంతో పాటు గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ బలోపేతం కావడానికి అవకాశాలు ఏర్పడతాయని సీఎం వివరించారు. సాగునీటి సదుపాయాలు మెరుగుపడితే రైతులకు వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు పెంచుకునే అవకాశం లభిస్తుందని, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉపాధి అవకాశాలు విస్తరిస్తాయని అభిప్రాయపడ్డారు.

వెనుకబడిన ప్రాంతాల అభివృద్ధిని కేవలం ఒక రాష్ట్ర సమస్యగా కాకుండా, దేశ సమగ్రాభివృద్ధిలో భాగంగా చూడాలని ఆయన సూచించారు. తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పరస్పర సహకారంతో ముందుకు సాగితే సరిహద్దు ప్రాంతాల ప్రజలకు దీర్ఘకాలిక ప్రయోజనాలు కలుగుతాయని పేర్కొన్నారు.

ఆదిలాబాద్‌లో రక్షణ, పౌర విమానాశ్రయ సదుపాయంతో అభివృద్ధికి ఊతం

ఆదిలాబాద్ ప్రాంతానికి ఉన్న వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యాన్ని కూడా ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి సమావేశంలో వివరించారు. ఆదిలాబాద్‌లో ప్రతిపాదిత రక్షణ, పౌర విమానాశ్రయ సదుపాయం అభివృద్ధి చెందితే ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లాతో పాటు మహారాష్ట్ర సరిహద్దు ప్రాంతాలకూ ప్రయోజనం కలుగుతుందని తెలిపారు.

విమానాశ్రయ సదుపాయాలు అందుబాటులోకి వస్తే రవాణా వ్యవస్థ మెరుగుపడటంతో పాటు వాణిజ్య, పారిశ్రామిక, ఆర్థిక కార్యకలాపాలకు అవకాశాలు పెరుగుతాయని వివరించారు. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో పెట్టుబడులు, ఉపాధి అవకాశాలు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి ఇది దోహదపడుతుందని అభిప్రాయపడ్డారు.

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీని కేవలం సాగునీటి ప్రాజెక్టుగా మాత్రమే చూడకూడదని, రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దు ప్రాంతాల సమగ్రాభివృద్ధికి దోహదపడే ప్రాజెక్టుగా పరిగణించాలని సీఎం రేవంత్ రెడ్డి పేర్కొన్నారు. నీటి వనరుల వినియోగం, వ్యవసాయ అభివృద్ధి, రవాణా సదుపాయాలు, ఆర్థిక కార్యకలాపాల విస్తరణ వంటి అంశాలు పరస్పరం అనుసంధానమై ఉన్నాయని తెలిపారు.

తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర రాష్ట్రాలు సరిహద్దు ప్రాంతాల అభివృద్ధికి ఉమ్మడిగా ప్రణాళికలు రూపొందించుకుంటే స్థానిక ప్రజల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడతాయని పేర్కొన్నారు. పరస్పర ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణానికి సహకరించాలని మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌ను కోరారు.

తెలంగాణ ప్రతిపాదనపై ఫడ్నవీస్ సానుకూల స్పందన

తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపు అంశంపై మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ సానుకూలంగా స్పందించారు. తెలంగాణతో తనకు సన్నిహిత సంబంధాలు ఉన్నాయని, సరిహద్దులోని ఆదిలాబాద్ ప్రాంతంతో ప్రత్యేక అనుబంధం ఉందని పేర్కొన్నారు. తన అమ్మమ్మ తెలుగు మాట్లాడతారని కూడా ఈ సందర్భంగా ప్రస్తావించారు.

తెలంగాణ ప్రజల నీటి అవసరాలను తీర్చేందుకు సహకరించడంలో తమకు అభ్యంతరం లేదని ఫడ్నవీస్ తెలిపారు. అయితే, మహారాష్ట్ర ప్రజలకు ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం కలగకుండా చూడటం కూడా అంతే ముఖ్యమని స్పష్టం చేశారు.

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును 148 మీటర్ల నుంచి 152 మీటర్లకు పెంచాలన్న తెలంగాణ ప్రతిపాదనను పునఃపరిశీలించేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని తెలిపారు. మహారాష్ట్రకు, ఆ రాష్ట్ర ప్రజలకు ఎలాంటి నష్టం లేదా ప్రతికూల ప్రభావం ఉండదని అధ్యయనాల్లో తేలితే ప్రస్తుత ఒప్పందాన్ని పునఃపరిశీలించేందుకు అభ్యంతరం లేదని పేర్కొన్నారు.

బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపుతో నీటి లభ్యతలో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయి? మహారాష్ట్ర పరిధిలో ఎంత మేరకు భూములు ముంపునకు గురవుతాయి? పర్యావరణంపై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుంది? సాంకేతికంగా ఈ ప్రతిపాదన ఎంతవరకు సాధ్యమవుతుంది? వంటి అంశాలపై సమగ్ర పరిశీలన జరగాలని ఆయన సూచించారు.

అంతర్రాష్ట్ర సమస్యలను పరస్పర చర్చలు, సహకారం ద్వారా పరిష్కరించుకోవచ్చని ఫడ్నవీస్ అభిప్రాయపడ్డారు. గతంలో మహారాష్ట్ర ఇతర రాష్ట్రాలతో ఎదుర్కొన్న కొన్ని సమస్యలను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకున్న విషయాన్ని గుర్తుచేశారు. అదే విధంగా తెలంగాణతోనూ స్నేహపూర్వక వాతావరణంలో ముందుకు వెళ్లేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని తెలిపారు.

అధికారుల కమిటీ ఏర్పాటుకు ప్రతిపాదన

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణంపై తదుపరి కార్యాచరణను నిర్ణయించేందుకు ఇరు రాష్ట్రాల నీటిపారుదల శాఖల ముఖ్య కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో అధికారుల కమిటీ ఏర్పాటు చేయాలని మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ ప్రతిపాదించారు.

ఈ కమిటీ బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి లభ్యత, ముంపు ప్రభావం, ప్రభావిత భూముల విస్తీర్ణం, పరిహారం, సాంకేతిక అంశాలు తదితర విషయాలను సమగ్రంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. ఇరు రాష్ట్రాల అధికారులతో పాటు అవసరమైన సాంకేతిక నిపుణుల అభిప్రాయాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలని సూచించారు.

ప్రాజెక్టు నిర్మాణం వల్ల మహారాష్ట్రలో ప్రభావితమయ్యే ప్రాంతాలను గుర్తించి, తెలంగాణ ప్రభుత్వం సమర్పించిన అంచనాలతో పోల్చి చూడాలని పేర్కొన్నారు. ముంపునకు గురయ్యే భూముల పరిమాణం, రైతులకు కలిగే నష్టం, పర్యావరణ ప్రభావం వంటి అంశాలపై వాస్తవ పరిస్థితులను నిర్ధారించాల్సి ఉంటుందని తెలిపారు.

అవసరమైతే ప్రత్యామ్నాయ సాంకేతిక ప్రతిపాదనలను కూడా పరిశీలించాలని సూచించారు. బ్యారేజీ ఎత్తు, నీటి ప్రవాహం, నీటిని తరలించే విధానం, నిర్వహణ వ్యయం వంటి అంశాలపై నిపుణుల స్థాయిలో చర్చలు జరగాలని అభిప్రాయపడ్డారు.

కమిటీ అధ్యయనాల ఆధారంగా తదుపరి సమావేశాల నిర్వహణ, చర్చలకు సంబంధించిన కాలపరిమితులు, ప్రాజెక్టు ముందడుగు కోసం అవసరమైన కార్యాచరణ ప్రణాళికను రూపొందించుకోవాలని సూచించారు.

ఈ కమిటీ ఏర్పాటుకు సంబంధించిన ప్రతిపాదనతో ప్రాజెక్టుపై తదుపరి చర్చలకు ఒక వ్యవస్థీకృత మార్గం ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. అయితే, బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపుపై తుది నిర్ణయం అధ్యయనాల ఫలితాలు, ఇరు రాష్ట్రాల అంగీకారం, అవసరమైన సాంకేతిక పరిశీలనల ఆధారంగానే వెలువడాల్సి ఉంటుంది.

సాంకేతిక పరిశీలనల్లో కేంద్ర జల సంఘం పాత్ర

తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టుకు సంబంధించి కేంద్ర జల సంఘం (సీడబ్ల్యూసీ) తన పరిధిలో అవసరమైన అధ్యయనాలు చేపడుతుందని సమావేశంలో ప్రస్తావించారు. ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన సాంకేతిక అంశాలు, నీటి లభ్యత, ఇతర సంబంధిత అంశాలపై పరిశీలనలు కొనసాగించాల్సిన అవసరం ఉందని పేర్కొన్నారు.

కేంద్ర జల సంఘం చేపట్టే అధ్యయనాలతో పాటు ఇరు రాష్ట్రాల అధికారులు తమ పరిధిలోని అంశాలను పరిశీలించి సమగ్ర నివేదికలు సిద్ధం చేయాల్సి ఉంటుంది. ఈ నివేదికల ఆధారంగా బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపు వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలు, సాధ్యాసాధ్యాలు, ముంపు ప్రభావం వంటి అంశాలపై స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.

ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో సాంకేతిక ప్రమాణాలు, పర్యావరణ పరిరక్షణ, రైతుల ప్రయోజనాలు, నీటి వినియోగానికి సంబంధించిన అంశాలను సమన్వయం చేయాల్సి ఉంటుందని అధికారులు అభిప్రాయపడ్డారు.

రెండు రాష్ట్రాల సమగ్రాభివృద్ధే లక్ష్యం

దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల సమగ్రాభివృద్ధికి కట్టుబడి ఉన్నామని ముఖ్యమంత్రులు రేవంత్ రెడ్డి, దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ పునరుద్ఘాటించారు. ముఖ్యంగా అభివృద్ధి అవకాశాలు తక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉందని అభిప్రాయపడ్డారు.

గిరిజనులు, ఆదివాసీలు, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన వర్గాలకు విద్య, వైద్యం, తాగునీరు, సాగునీరు, రవాణా, ఉపాధి వంటి మౌలిక సదుపాయాలు అందుబాటులోకి రావాలని పేర్కొన్నారు. సరిహద్దు ప్రాంతాల ప్రజలకు రెండు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు సమన్వయంతో పనిచేయడం ద్వారా మరిన్ని అభివృద్ధి అవకాశాలు కల్పించవచ్చని తెలిపారు.

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణం విషయంలో ఇరు రాష్ట్రాల మధ్య పరస్పర విశ్వాసం, సాంకేతిక ఆధారాలు, ప్రజల ప్రయోజనాలు ప్రధానంగా ఉండాలని సమావేశంలో అభిప్రాయపడ్డారు. మహారాష్ట్ర ప్రయోజనాలను కాపాడుతూనే తెలంగాణ నీటి అవసరాలను తీర్చే మార్గాన్ని అన్వేషించడమే లక్ష్యంగా చర్చలు కొనసాగించాలని నిర్ణయించారు.

ఇన్వెస్ట్ తెలంగాణ గ్లోబల్ సమ్మిట్‌కు ఫడ్నవీస్‌కు ఆహ్వానం

ఈ సమావేశంలో నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుతో పాటు తెలంగాణలో పెట్టుబడుల అవకాశాల అంశం కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చింది. హైదరాబాద్‌లోని ఫ్యూచర్ సిటీలో డిసెంబర్ 7, 8, 9 తేదీల్లో నిర్వహించనున్న ఇన్వెస్ట్ తెలంగాణ గ్లోబల్ సమ్మిట్‌కు హాజరుకావాలని ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌ను ఆహ్వానించారు.

తెలంగాణలో పెట్టుబడులకు ఉన్న అవకాశాలు, పారిశ్రామిక అభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణ వంటి అంశాలకు ఈ సదస్సు ప్రాధాన్యం ఇవ్వనుందని సీఎం వివరించారు. వివిధ రంగాలకు చెందిన పెట్టుబడిదారులు, పారిశ్రామికవేత్తలు, ప్రతినిధులు ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొనేలా ఏర్పాట్లు చేస్తున్నట్లు తెలిపారు.

రేవంత్ రెడ్డి ఆహ్వానంపై దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ సానుకూలంగా స్పందించారు. సదస్సులో పాల్గొనేందుకు ఆసక్తి ఉందని, హాజరయ్యేందుకు ప్రయత్నిస్తానని తెలిపారు. ఈ ఆహ్వానం రెండు రాష్ట్రాల మధ్య పెట్టుబడులు, పారిశ్రామిక సహకారం, ఆర్థిక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసుకునే అవకాశంగా భావిస్తున్నారు.

ముందడుగు పడేనా?

తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణంపై జరిగిన తాజా సమావేశం తెలంగాణ–మహారాష్ట్ర మధ్య కీలక చర్చలకు వేదికగా నిలిచింది. ఐదు దశాబ్దాలుగా వివిధ దశల్లో కొనసాగుతున్న ప్రాజెక్టు ప్రయత్నాలకు కొత్త ఊపునిచ్చే అవకాశం ఈ భేటీతో ఏర్పడింది. 152 మీటర్ల ఎత్తు ప్రతిపాదనపై మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి సానుకూలంగా స్పందించడం తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి ప్రాధాన్యమైన పరిణామంగా భావిస్తున్నారు.

అయితే, ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి తుది అనుమతులు లభించాయనే నిర్ణయానికి రావడానికి ఇంకా సమయం పట్టే అవకాశం ఉంది. బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపు, నీటి లభ్యత, ముంపు ప్రాంతాలు, పర్యావరణ ప్రభావం, రైతులకు పరిహారం, సాంకేతిక సాధ్యాసాధ్యాలపై అధికారుల కమిటీ, సంబంధిత సంస్థలు నిర్వహించే అధ్యయనాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.

ఈ అధ్యయనాలు పూర్తయిన తర్వాత ఇరు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు పరస్పర అంగీకారంతో ముందుకు సాగితే తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి మార్గం సుగమమయ్యే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా గిరిజనులు, ఆదివాసీలు, రైతులు దశాబ్దాలుగా ఎదురుచూస్తున్న సాగు, తాగునీటి అవసరాల పరిష్కారానికి ఈ ప్రాజెక్టు ఎంతవరకు దోహదపడుతుందన్నది రాబోయే పరిణామాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.